Երևանը կրկին դառնում է միջազգային դիրիժորական կրթության կենտրոն

Վերադառնում է Վասիլի Պետրենկոյի դիրիժորական ակադեմիան: 2026 թվականի հունիսի 23-28-ը Երևանը երկրորդ անգամ կհյուրընկալի տարածաշրջանի համար բացառիկ կրթական և մշակութային նախաձեռնություն՝ «Վասիլի Պետրենկոյի դիրիժորական ակադեմիան»։ 2024 թվականին մեկնարկած այս ծրագիրը շարունակում է իր զարգացումը՝ համախմբելով համաշխարհային փորձ ունեցող դիրիժորին և տարբեր երկրներից ընտրված երիտասարդ տաղանդներին մեկ ստեղծագործական հարթակում։

Նախաձեռնությունն իրականացվում է Primavera Foundation of Armenia բարեգործական հիմնադրամի (գեղարվեստական խորհրդի նախագահ՝ Վասիլի Պետրենկո) և Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի (գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Էդուարդ Թոփչյան) համագործակցությամբ։

Արդյունքում՝ Երևանը հանդես է գալիս որպես համաշխարհային երաժշտական խաչմերուկ։ Այս նախագիծը հերթական անգամ ընդգծում է Հայաստանի աճող դերակատարությունը համաշխարհային մշակութային քարտեզում՝ ձևավորելով այնպիսի միջազգային հարթակ, որտեղ հանդիպում են արևմտյան և արևելյան կատարողական ավանդույթները, իսկ ստեղծագործական երկխոսությունը ստանում է գործնական և կրթական բովանդակություն։

Այս համատեքստում ակադեմիան դիտարկվում է ոչ միայն որպես վարպետության դպրոց, այլ նաև որպես մշակութային դիրքավորման գործիք՝ ամրապնդելով Հայաստանի ներկայությունը դասական երաժշտության միջազգային համակարգում։
Այս տարվա ակադեմիան ստացել է ավելի քան 60 դիմում աշխարհի 22 երկրներից։ Խիստ ընտրության արդյունքում հրավիրվել է ընդամենը 6 երիտասարդ դիրիժոր՝ Ֆրանսիայից, Գերմանիայից, Իսպանիայից, Արգենտինայից, Լեհաստանից և Ռուսաստանից։ Այս սահմանափակ ձևաչափը շեշտադրում է ծրագրի անհատականացված բնույթը՝ կենտրոնացած յուրաքանչյուր մասնակցի մասնագիտական աճի և կենդանի փորձի վրա։

Ակադեմիայի առանցքում Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ իրականացվող անհատական փորձերն են, որտեղ մասնակիցները հնարավորություն են ստանում աշխատել իրական սիմֆոնիկ միջավայրում՝ կենդանի հնչողության և բեմական դինամիկայի պայմաններում։

Ծրագրի կարևոր բաղադրիչ է նաև «Դիրիժորական աշխատանքի գաղտնիքները» խորագրով սեմինարը, որը կենտրոնանում է դիրիժորական աշխատանքի անտեսանելի մեխանիզմների վրա՝ հաղորդակցություն, ղեկավարում և երաժշտական մտածողության կառուցում։ Ե՛վ փորձերը, և՛ սեմինարը կվարի անձամբ Վասիլի Պետրենկոն։
Գալա համերգը կդառնա ուսումնական գործընթացի գագաթնակետը՝ այն ոչ միայն ամփոփում է աշխատանքը, այլ նաև բացում է այն դեպի հանրային տարածք՝ վերածելով ուսումնառությունը կենդանի բեմական իրադարձության։

Դասընթացները կեզրափակվեն հունիսի 28-ին՝ «Արամ Խաչատրյան» համերգասրահում կայանալիք գալա համերգով։ Ակադեմիայի դիրիժորների ղեկավարությամբ կհնչեն Բեթհովենի, Բրամսի, Մոցարտի, Մենդելսոնի, Վեբերի և Պրոկոֆևի ստեղծագործությունները՝ Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի մասնակցությամբ։

Գալա համերգի մուտքը կլինի ազատ՝ ընդգծելով նախաձեռնության հանրային հասանելիության և կրթական բացության գաղափարը։ Նախագծի գլխավոր դերակատարը Վասիլի Պետրենկոն է, որի միջազգային փորձը կկենտրոնանա Երևանում՝ ձևավորելով եզակի կրթական և ստեղծագործական ինտենսիվ միջավայր։

Վասիլի Պետրենկոն 2021 թվականից Լոնդոնի Թագավորական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի երաժշտական ղեկավարն է։ Ավելի քան 15 տարի ղեկավարել է Լիվերպուլի թագավորական ֆիլհարմոնիկը՝ ներկայում ունենալով դափնեկիր դիրիժորի կարգավիճակ։ Նա նաև ղեկավարել է Ռուսաստանի պետական ակադեմիական սիմֆոնիկ նվագախումբը (2016-2022) և եղել է Օսլոյի ֆիլհարմոնիկի գլխավոր դիրիժորը (2013-2020)։

Նրա գործունեությունը ընդգրկում է աշխարհի առաջատար նվագախմբերը՝ Բեռլինի ֆիլհարմոնիկից և Լայպցիգի Գևանդհաուսից մինչև Լոնդոնի, Բոստոնի, Չիկագոյի և Լոս Անջելեսի ֆիլհարմոնիկները։ Նա հանդես է եկել նաև BBC Proms, Էդինբուրգի, Գրաֆենեգգի և Գլայնդեբուրնի փառատոներում։ Պետրենկոյի օպերային փորձը ներառում է շուրջ 30 ստեղծագործություն՝ ներկայացված աշխարհի խոշոր թատրոններում՝ Նյու Յորքի Մետրոպոլիտենից մինչև Փարիզի ազգային օպերա և Ցյուրիխի ու Բավարիայի օպերային բեմեր: Հիմքում էլ Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիան է, որտեղ նա ուսանել է Իլյա Մուսինի, Մարիս Յանսոնսի և Յուրի Տեմիրկանովի ղեկավարությամբ։

Ալմաստ Մուրադյան