Խաչատրյանի անվան միջազգային մրցույթի մրցանակակիրները

Օրերս տեղի ունեցավ աշխարհահռչակ կոմպոզիտոր Արամ Խաչատրյանի անվան միջազգային մրցույթի ամփոփիչ գալա համերգը, որի ընթացքում հայտարարվել են մրցույթի դափնեկիրների անունները և տեղի է ունեցել պարգևատրման հանդիսավոր արարողությունը։

Մրցույթը կազմակերպվում է «Արամ Խաչատրյան» մշակութային հիմնադրամի կողմից՝ ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության աջակցությամբ։ Այն արդեն ավելի քան երկու տասնամյակ համախմբում է երիտասարդ երաժիշտների աշխարհի տարբեր երկրներից՝ նպատակ ունենալով բացահայտել նոր տաղանդներ և հանրահռչակել Խաչատրյանի երաժշտական ժառանգությունը։ Այս տարի մրցույթը անցկացվել է «թավջութակ» մասնագիտական կարգում։ Մրցույթի փակման հանդիսավոր արարողությանը ներկա է եղել նաև ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալ Դանիել Դանիելյանը, որը հանձնել է առաջին մրցանակը։

Առաջին մրցանակին արժանացել է Կոսիմա Ռեգինա Ֆեդերլեն (Գերմանիա), երկրորդ մրցանակ՝ Արտյոմ Իոանիսյան (Հայաստան), իսկ երրորդ մրցանակ՝ Բոգդան Եֆրեմով (Ռուսաստանի Դաշնություն)։ Հատուկ մրցանակներ են շնորհվել նաև տարբեր անվանակարգերում՝ Յոհան Սեբաստիան Բախի մենանվագ ստեղծագործության, Դավիդ Պոպերի էտյուդների, ինչպես նաև Արամ Խաչատրյանի Սոնատ-ֆանտազիայի և Սոնատի լավագույն մեկնաբանությունների համար։ Տրվել են նաև «Լավագույն նվագակցող դաշնակահար» և «Հանդիսատեսի համակրանք» մրցանակները։

Հիշեցնենք, որ մրցույթի բացման հանդիսավոր արարողությունը կայացել էր հունիսի 6-ին՝ «Արամ Խաչատրյան» համերգասրահում, Արամ Խաչատրյանի ծննդյան օրը: Երեկոյի ընթացքում հնչել էր Խաչատրյանի Թավջութակի կոնցերտը՝ աշխարհահռչակ թավջութակահար Վիկտոր Ժուլիեն-Լաֆերիերի և Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի կատարմամբ՝ դիրիժոր Սերգեյ Սմբատյանի ղեկավարությամբ։ Ծրագրում ընդգրկված էին նաև հատվածներ կոմպոզիտորի հանրահայտ բալետներից։

Այս տարվա մրցույթին մասնակցել են 11 երկրից ընտրված 19-24 թավջութակահարներ՝ ավելի քան հարյուր հայտերից։ Մրցույթի փուլերը անցկացվել են ինչպես Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարանում, այնպես էլ «Արամ Խաչատրյան» համերգասրահում։ Մրցույթի հաղթողը ելույթ ունեցավ Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ։ Մրցույթը կազմակերպվում է ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության աջակցությամբ և «Արամ Խաչատրյան» մշակութային հիմնադրամի նախաձեռնությամբ։ Այն անդամակցում է Միջազգային երաժշտական մրցույթների համաշխարհային ֆեդերացիային (WFIMC)։ Ռազմավարական գործընկերն է Freedom Broker Armenia ընկերությունը, հովանավորներն են Երևանի քաղաքապետարանը, VISA-ն և Ակբա բանկը:

Արամ Խաչատրյանի անվան միջազգային մրցույթը Հայաստանի մշակութային կյանքի ամենակարևոր և երկարամյա նախաձեռնություններից է, որը տարիների ընթացքում ձևավորվել է որպես դասական երաժշտության միջազգային ճանաչում ունեցող հարթակ։ Այս մրցույթը պարզապես կատարողական մրցակցություն չէ․ այն մշակութային հանդիպման տարածք է, որտեղ անցյալն ու ներկան փոխկապակցվում են երաժշտության միջոցով։ Արամ Խաչատրյանի ստեղծագործական ժառանգությունն այստեղ հանդես է գալիս ոչ թե որպես պատմական հիշողություն, այլ որպես կենդանի լեզու, որով խոսում են աշխարհի տարբեր երկրներից ժամանած երիտասարդ երաժիշտները։

Մրցույթի հիմնական նպատակն է բացահայտել նոր տաղանդներ և նրանց համար ստեղծել միջազգային հարթակ, միաժամանակ նպաստելով Խաչատրյանի երաժշտության տարածմանն ու վերարժևորմանը։ Տարիների ընթացքում այն դարձել է յուրօրինակ կամուրջ՝ միավորելով տարբեր մշակույթներ, կատարողական դպրոցներ և երաժշտական ավանդույթներ։

Մրցույթին մասնակցում են աշխարհի տարբեր երկրներից ժամանած երիտասարդ երաժիշտներ՝ ընտրված հարյուրավոր դիմորդներից։ Յուրաքանչյուր տարի այն նվիրվում է մեկ մասնագիտական կարգի՝ դաշնամուր, ջութակ կամ թավջութակ, ինչը հնարավորություն է տալիս խորությամբ ուսումնասիրել տվյալ գործիքի կատարողական արվեստը։ Մրցույթի կառուցվածքը ներառում է մի քանի փուլ՝ նախնական, միջին և եզրափակիչ, որտեղ մասնակիցները հանդես են գալիս միջազգային ժյուրիի առջև։ Ժյուրին կազմված է ճանաչված երաժիշտներից և մանկավարժներից, որոնք գնահատում են ոչ միայն տեխնիկական վարպետությունը, այլ նաև երաժշտական մտածողությունը, անհատական մեկնաբանությունը և գեղարվեստական խորությունը։

Մրցույթի առանձնահատուկ պայմաններից է Արամ Խաչատրյանի ստեղծագործությունների պարտադիր կատարումը, ինչը յուրաքանչյուր մասնակցի համար վերածվում է յուրահատուկ երկխոսության՝ կոմպոզիտորի երաժշտական աշխարհի հետ։ Եզրափակիչ փուլը սովորաբար ավարտվում է գալա համերգով և մրցանակաբաշխությամբ, որտեղ հայտարարվում են հաղթողները։ Սակայն մրցույթի գաղափարական առանցքը չի սահմանափակվում հաղթանակով․ այն ավելի շատ երաժշտական ճանապարհի շարունակականության և ստեղծագործական զարգացման մասին է։ Այս հարթակը կարևոր տեղ ունի միջազգային երաժշտական աշխարհում՝ հանդիսանալով Միջազգային երաժշտական մրցույթների համաշխարհային ֆեդերացիայի (WFIMC) անդամ։ Այն բազմաթիվ երիտասարդ երաժիշտների համար դառնում է առաջին լուրջ քայլը դեպի միջազգային բեմեր և մասնագիտական ճանաչում:

Ալմաստ Մուրադյան